در دنیای امروز، بسیاری از افراد به دنبال راهی ساده، علمی و در عین حال مؤثر برای کاهش وزن هستند؛ راهی که نه تنها به تناسباندام منتهی شود، بلکه احساس آرامش و رضایت را نیز در طول مسیر برای فرد به همراه داشته باشد. در این مسیر، یکی از روشهایی که بهخصوص در فضای مجازی و رسانهها بسیار مورد توجه قرار گرفته، روزهداری متناوب یا رژیم فستینگ است. اما آیا این روش واقعاً به کاهش وزن آسان کمک میکند؟ و از همه مهمتر، آیا این روش برای زنان مناسب است یا ممکن است تبعاتی داشته باشد؟ در این مقاله از ایت ایزیلی، این موضوع را به صورت علمی، کاربردی و با زبانی ساده بررسی میکنیم.
روزه داری متناوب چیست؟
روزه داری متناوب یا همان رژیم فستینگ یک الگوی زمانی برای غذا خوردن است که در آن فرد در بازههایی از شبانهروز یا هفته، از خوردن غذا خودداری میکند و سپس در بازههای مشخصی اجازه مصرف مواد غذایی را دارد. برخلاف رژیمهای سنتی، تمرکز روزه داری متناوب بر زمان غذا خوردن است نه بر نوع یا میزان غذا.
این الگو ادعا میکند که بدن در دورههای ناشتایی، فرصت بازیابی و چربیسوزی پیدا میکند. اما مهمترین ویژگی این روش برای بسیاری از طرفدارانش این است که در ظاهر سختگیرانه به نظر نمیرسد و نیاز به حذف کامل غذاها ندارد.
رایجترین روشهای روزه داری متناوب
- روزه ۱۲ ساعته: در این نوع رژیم (روزه داری)، فرد هر روز به مدت 12 ساعت هیچگونه غذایی نمیخورد.
- روزه ۱۶ ساعته: در این روش فرد ۱۶ ساعت ناشتا و ۸ ساعت مجاز به غذا خوردن است.
- رژیم “۵:۲”: در این روش فرد به طور معمول، پنج روز غذای کامل و عادی مصرف کرده و دو روز فقط ۵۰۰–۶۰۰ کالری مصرف میکند.
- روزه یک روز در میان: در این روش، فرد یک روز غذا و روز بعد مقدار بسیار کمی غذا مصرف میکند.
- روزه ۲۴ ساعته: در این روش، فرد هفتهای یک یا دو روز، ۲۴ ساعت غذا نمیخورد.
- رژیم جنگجو: در این روش فرد روزها فقط میوه یا سبزیجات خام، شبها یک وعده کامل میخورد.
در نگاه اول این روشها ساده بهنظر میرسند. اما سؤال اینجاست که آیا بدن و روان ما، مخصوصاً خانمها، این الگوها را بهخوبی میپذیرد؟
آیا روزهداری متناوب برای زنان مناسب است؟
بدن زنان نسبت به تغییرات در دریافت کالری و الگوهای تغذیهای حساستر از مردان عمل میکند. دلیل آن هم تا حد زیادی به سیستم هورمونی و تولید مثل مربوط میشود. هورمونهایی مانند لپتین، گرلین، انسولین و هورمونهای جنسی (استروژن و پروژسترون) در بدن زنان تنظیم حساسی دارند، از این رو ممکن است روزهداری متناوب یا رژیم فستینگ روی تمامی اینها تاثیر بگذارد.
خطرات احتمالی روزه داری متناوب برای زنان
اختلال در چرخه قاعدگی: روزهداری متناوب میتواند باعث کاهش سطح انرژی دریافتی و ایجاد استرس متابولیک در بدن شود. در زنان، این وضعیت ممکن است منجر به اختلال در تولید هورمونهایی مانند استروژن و پروژسترون شود که برای تنظیم چرخه قاعدگی ضروری هستند. در نتیجه، زنان ممکن است با تاخیر، بینظمی یا قطع کامل پریود مواجه شوند. این مسأله بهویژه در زنانی که وزن کمی دارند یا دچار اضطراب و استرس مزمن هستند، بیشتر دیده میشود. توقف چرخه قاعدگی در طولانیمدت میتواند سلامت باروری و استخوانها را نیز تهدید کند.
تاثیر منفی بر سلامت باروری: از آنجایی که سیستم تولیدمثل زنان بسیار حساس به تغییرات کالری و هورمونی است، رژیمهای سختگیرانه مانند فستینگ ممکن است تخمکگذاری را مختل کرده و در بلندمدت باروری را کاهش دهند. برای زنانی که قصد بارداری دارند، یا در آینده نزدیک به آن فکر میکنند، رژیمهای غذایی با محدودیت زمانی شدید ممکن است ریسک ناباروری یا تاخیر در بارداری را افزایش دهد.
افزایش سطح استرس و اختلالات خلقی (اضطراب):محدودیت غذایی و گرسنگی طولانیمدت ممکن است سطح هورمون کورتیزول (هورمون استرس) را در بدن افزایش دهد. در زنان، این افزایش میتواند بیشتر از مردان تاثیرگذار باشد، زیرا سیستم عصبی بانوان به گرسنگی حساستر است. این مسأله ممکن است باعث بروز اضطراب، تحریکپذیری، افسردگی خفیف و حتی کاهش تمرکز شود.
کاهش متابولیسم و سطح انرژی: اگرچه هدف رژیم فستینگ افزایش چربیسوزی است، اما در برخی زنان ممکن است به کاهش سرعت متابولیسم منجر شود، مخصوصاً اگر با کالری بسیار محدود و فعالیت بدنی زیاد همراه شود. این وضعیت باعث میشود فرد احساس خستگی، بیحالی و بیانرژی بودن داشته باشد. همچنین، کاهش متابولیسم میتواند مانع کاهش وزن شود یا حتی منجر به بازگشت وزن پس از پایان رژیم گردد.
ریسک اختلالات تغذیهای (مانند پرخوری عصبی): ایجاد چرخههای گرسنگی و پرخوری میتواند زمینهساز اختلالات تغذیهای مانند “بینج ایتینگ” (پرخوری عصبی) شود. رژیم فستینگ ممکن است باعث شود فرد پس از ساعتهای طولانی گرسنگی، کنترل بر میزان غذا خوردن را از دست بدهد و دچار پرخوری شود.
به جای رژیم فستینگ از چه راهکاری برای لاغری استفاده کنیم؟
در دنیای سلامت و تناسباندام، همیشه مسیرهای متعدد وجود دارد. نکته مهم، پیدا کردن مسیری است که با بدن، ذهن و سبک زندگی شما هماهنگ باشد. متد ایتایزیلی حاصل بررسیهای گسترده علمی و تجربه بیش از ۳۰۰ هزار فرد با اضافه وزن است که بدون رژیمهای سخت، بدون ورزش و فعالیت بدنیهای سنگین، و بدون فشار روانی، موفق به کاهش وزن ۱۲ تا ۱۶ کیلوگرم در سه ماه شدهاند.
دلایل تیم پزشکی ایتایزیلی برای عدم توصیه روزهداری متناوب برای کاهش وزن
پس از بررسی بیش از ۳۷۰۰ مقاله علمی در زمینه کاهش وزن و بررسی تأثیر روزهداری (فستینگ)، تیم ایتایزیلی به این نتیجه رسیده است که:
- روزهداری متناوب برای همه مناسب نیست و بهویژه برای زنان ممکن است تبعاتی داشته باشد.
- این روش ممکن است در ابتدا نتیجهبخش باشد، اما در بلندمدت با بازگشت وزن یا اختلالات متابولیک همراه شود.
- اکثر افرادی که این روش را دنبال میکنند، بعد از مدتی با ریزهخواری، پرخوری در بازهٔ مجاز یا وسواس ذهنی نسبت به غذا روبهرو میشوند.
- احساس گرسنگی، ضعف و بیحالی در طول روز باعث کاهش کیفیت زندگی، تمرکز و حتی خلقوخو میشود.
از این رو ایتایزیلی روشی را به شما توصیه میکند که:
- هیچگاه گرسنگی شدید ایجاد نکند.
- کاملاً با زندگی روزمره و برنامه شغلی و خانوادگی سازگار باشد.
- و بدون نیاز به حذف گروههای غذایی یا محدودیتهای شدید، کاهش وزن را بهصورت طبیعی و ماندگار (بدون بازگشت) رقم بزند.
متد ایت ایزیلی راه حلی قطعی برای کاهش وزن ثابت و ماندگار
در حالی که روزه داری متناوب برای برخی افراد ممکن است نتایجی به همراه داشته باشد، اما بهطور کلی برای زنان گزینهای با ریسک بالاتر تلقی میشود. بهویژه زنانی که به دنبال کاهش وزن بدون گرسنگی، بدون آسیب به هورمونها و با حفظ انرژی و تمرکز هستند، بهتر است به جای آن از روشهای سادهتر، علمیتر و کمتنشتر بهره بگیرند. آنچه در مسیر کاهش وزن مهم است، دوام و سلامت آن است، متد ایتایزیلی دقیقاً بر پایه همین اصل بنا شده است: کاهش وزن مؤثر، لاغری بدون بازگشت و بدون گرسنگی، کاهش وزن و کاهش سایز بدون ورزش و بدون رژیم.
جمع بندی
در مجموع، اگر از تلاشهای متعدد برای کاهش وزن خسته شدهاید، اگر هیچکدام از روشهای مرسوم برای شما نتیجهای نداشتهاند، اگر بهدنبال راهی هستید که واقعاً با بدن و ذهن شما سازگار باشد، متد ایتایزیلی مخصوص شما طراحی شده است؛ بر اساس علم، تجربه و سادهسازی روند چربیسوزی، این متد به شما کمک میکند تا بدون گرسنگی، بدون ورزش و بدون رژیمهای طاقتفرسا، در عرض تنها سه ماه، بین ۱۲ تا ۱۶ کیلوگرم وزن کم کنید.
سوالات متداول
آیا روزهداری متناوب واقعاً باعث کاهش وزن میشود؟
بله، روزهداری متناوب میتواند به کاهش وزن کمک کند، چون معمولاً باعث کاهش کالری دریافتی و بهبود حساسیت به انسولین میشود. اما نکته مهم این است که این روش برای همه افراد مناسب نیست. بسیاری از افراد، بهویژه زنان، ممکن است با مشکلاتی مانند کاهش انرژی و اختلالات هورمونی مواجه شوند؛ علاوه بر این، این روش ماندگار و ثابت نیست و وزن پس از مدتی بازمیگردد.
آیا روزهداری متناوب برای زنان خطرناک است؟
در برخی موارد بله. بدن زنان به تغییرات کالری و زمان غذا خوردن حساستر است و ممکن است روزهداری باعث اختلال در چرخه قاعدگی، کاهش باروری، افزایش اضطراب یا حتی پرخوری عصبی شود. اگر زنی وزن کمی دارد، دچار استرس مزمن است یا قصد بارداری دارد، بهتر است از این رژیم پرهیز کند یا آن را با احتیاط و زیر نظر متخصص اجرا کند.
چه افرادی نباید از رژیم فستینگ استفاده کنند؟
روزهداری متناوب برای برخی افراد مانند زنان باردار یا شیرده، افرادی با سابقه اختلالات تغذیهای (مانند پرخوری عصبی یا آنورکسیا)، افراد دارای دیابت یا مشکلات هورمونی، کسانی که دچار استرس مزمن یا اضطراب بالا هستند، نوجوانان در سن رشد و… ممنوع یا خطرناک است؛ در این موارد بهتر است از روشهای متعادلتر و بدون محدودیت زمانی مانند متد ایتایزیلی استفاده شود.
آیا راهی برای کاهش وزن بدون گرسنگی و محدودیتهای سخت وجود دارد؟
بله، متد ایتایزیلی راهکاری قطعی و بدون بازگشت برای لاغری است که بدون ایجاد گرسنگی، بدون نیاز به حذف گروههای غذایی و بدون ورزش سنگین، کاهش وزن پایدار و اصولی ایجاد میکند.